گزارشاتی از کوبا

عکس از خسرو اسدیان

امسال کوبا، شصت ویکمین سالگرد انقلاب خود را پشت سر گذاشت.دراول ژانویه ۱۹۵۹ هاوانا توسط نیروهای انقلابی و مسلح ومبارزین متعلق به حرکت ۲۶ جولای* که به رهبری فیدل، چه، وکامیلو(Camilo Cinfuegos) موفق شده بودند، نقاط مختلف کوبا را از دست حکومت دیکتاتوری باتیستا آزاد کنند، وارد هاوانا شوند وپایتخت را به تصرف نیروهای انقلابی و مسلح ۲۶ جولای و توده های مبارز مردم درآوردند. ژنرال باتیستا که طی سالها حاکمیت نظامی خود، هزاران نفر از شهروندان معترض، کارگران، روشنفکران، انقلابیون این کشور را به قتل رسانده بود، یک روز قبل از انقلاب و تصرف هاوانا با میلیونها دلار پول نقد، توسط هلیکوپتر به میامی در ایالت فلوریدا فرار کرد و جنایت، تبهکاری، دزدی و فقر، تهیدستی، بیماری، بیکاری وبیسوادی را در کشور به جای گذاشت.

پیروزی انقلاب کوبا تا به امروز نشان داده است که با توجه به تهاجمات نظامی، به طور شاخص حمله وشکست افتضاح آمیز امریکای شمالی با کمک مزدوران خود در خلیج خوکها (Playa Giron) در ۱۷ آوریل ۱۹۶۱، که به گفته فیدل کاسترو” بزرگترین شکست تاریخی امپریالیست در حمله به یک کشور” محسوب میشود، و با توجه به تهاجمات سیاسی ومحاصره اقتصادی بی رحمانه   ای که از طرف ایالات متحده امریکا بیش از ۶۰ سال( محاصره اقتصادی امپریالیسم امریکا برضد کوبا یک سال بعد از انقلاب آغاز شد، زمانیکه کوبا تمامی کمپانی ها و شرکتهای غارتگرامریکایی ازجمله شرکت نفتی شل، کمپانی فروت وغیره را به نفع توده های     مردم مصادره ومیلیونها هکتارزمین فئودالان فراری به امریکا را، به نفع دهقانان وکشاورزان تقسیم نمود) بر علیه کوبا در جریان است و روزبروز شدیدتر میشود، امپریالیست نتوانسته است تا بامروز به نیات خود برسد و مقاومت استقلال طلبانه کوبا را درهم بشکند و این نشانگر عواملی ست که بایستی به آن نظر انداخت و علتها و دلایل این استقامت و پایداری را مورد بررسی قرار داد.

یکی از این دلایل پایداری کوبا، هوشیاری و آگاهی توده های مردم کوبا، با داشتن رهبران هوشمند، مبارز، خستگی ناپذیر، مارکسسیست، انترناسیونالیست واز خودگذشته گانی چون فیدل کاسترو، ارنستوچه گوارا و هزاران مبارز دیگربوده که توانسته است تا به امروز با تمامی کمبودها در مقابل تهاجمات و حیله های گوناگون امپریالیسم مقاومت کند.

با آشنایی ومطالعات کم وبیشی که در بارۀ تاریخ کوبا داشتم و برای اینکه توانسته باشم اطلاعات و تجربه خود را درمورد این کشور در امورتاریخ سیاسی ـ اقتصادی این کشور، در بارۀ شرایط زندگی مردم،  تاریخ قارۀ امریکا از شمال تا جنوب، از کانادا تا آرژانتین، در امور شرایط تحصیلی و آموزش و پرورش، سیستم درمانی و پزشکی این کشور، در امور مجامع کارگری و سندیکاهها، در مورد مجتمعها و انجمنهای سیاسی ـ اجتماعی ، چگونگی کار وتولید، افزایش دهم، موفق شدم چندی پیش برای یکسال اقامت و تحصیل وارد کوبا بشم. ناگفته نیست قبل از این اقامت یکساله، اگر درست شمرده باشم، بیش از سی دفعه در طی سالهای گذشته به کوبا سفر کرده ام که تمامی این سفرها تاکنون به همراه گروه های کارو بهمراه جمعی از افراد مختلف انجام گرفته است.

بهمین خاطر تعدادی از یادداشتها و نوشته های اخیرم را که  در طی اقامتم در کوبا به دو زبان مختلف انتشار داده ام، هم اکنون به فارسی ترجمه کرده و به اطلاع علاقمندان میرسانم. در بعضی از این مقالات بدون اینکه شکل و شیوۀ گزارشگری را در خود داشته باشد، به گونه مکالمه و گفت و شنود بازگو شده و در امور مباحث مختلف در این جزیره به شکل مقالات و مباحثات ادامه داردر نوبتهای بعدی به اطلاع میرسد.

امیدوارم قادر بوده باشم گوشۀ کوچکی از مسائل کوبای انقلابی را به گوش شما برسانم! با یکی از مقالاتم با نام “عملیات اوباما”  آغاز میکنم.

“عملیات اوباما ”

پنج سال قبل از سفر اوباما رئیس جمهور ایالات متحده امریکا به کوبا، بر حسب اتفاق با یک گرینگوGringo (ـ این اصطلاحی ست ریشخندمانند و اعتراضی از طرف اهالی امریکای مرکزی، بخصوص از طرف مردم مکزیک نسبت به اهالی سفیدپوست امریکای شمالی ست که به آنها لقب داده میشود. گرینگوها همیشه با رفتار خود همچون آقابالاسروهمچون استعمارگران پولدار همیشه خود را جا زده و رفتار وکردارشان تا بامروزمورد اعتراض و نفرت توده های امریکای مرکزی ست) دراروپا نشست کوتاهی داشتم. با وی گفتگویی در مورد مناسبات بین امریکای شمالی و کوبا کردم. بعد ازاینکه من به ایشان گفتم که امریکا بایستی به کوبا همانند یک همسایه نظر داشته باشد واحترام متقابل را حفظ کند، بدون اینکه توهین و اتهامی به این کشور بزند، جواب داد: ” تا زمانیکه فیدل کاسترو سر کاراست، هیچ رابطه ای و مناسباتی با کوبا انجام نخواهد شد.” من میدانم این گرینگو را هیچ وقت دیگر نخواهم دید. اما  حداقل امیدوارم  وی امروز به این موضوع رسیده است که با مغز بتنی  کاری از پیش نخواهد رفت بلکه درک، صبروخرد و مقاومت خلق کوبا و تجربه و آگاهی رهبران کوبا است که توانسته است، مقاومت انقلاب کوبا را همچنان تا به امروز پایدار نگه دارد. مقاومت کوبا نشان میدهد که بر خلاف عقیدۀ  گرینگوها، با توجه باینکه هنوز فیدل کاسترو عنصر مهم جامعۀ کوبا محصوب میشود، با این وجود اوباما رئیس جمهور امریکا به کوبا خواهد آمد. نیروهای ارتجاعی در امریکای شمالی و دیگرنقاط دنیا مقاومت کوبا را به خوبی در مقابل خود دیده و بعد از گذشت ۵۷ سال (تا ماه مارس ۲۰۱۶، زمان ورود اوباما به کوبا) از انقلاب کوبا، راههای دیگری برای تغییر و تحول در کوبا به خیال خود در پیش گرفته و اوباما را بعنوان رهبری جهان امپریالیسم راهی کوبا میکنند تا در حد ناچیزی هم شده مناسبات کم و بیش “معمولی” خود را با این کشور پایه ریزی کنند به امید اینکه  تغییر وتحولاتی و تغییر حکومتی را در کوبا بوجود آورند.

در این دوره بخصوص دردهۀ ۲۰۱۰ همبستگی بین المللی، رابطه های رضایت بخش کوبا با امریکای لاتین، دوره ای که زنجیره ای از حکومتهای چپ امریکای لاتین افزایش یافته، از حکومت حزب کارگربه رهبری لولا در برزیل، مورالس در بولیوی، کوره ا در اکوادور، چاوز در ونزوئلا، حکومت انقلابی اوروگوئه و بخصوص جامعه اتحاد کشورهای آفریقا گرفته تا اعتراضات آفریقای جنوبی به همراهی کشورهای یاد شده که ضد محاصرۀ اقتصادی امریکای شمالی برعلیه کوبا هستند، تماما نشان داد که کوبا در دنیا تنها نبوده واین مسئله تا آنجا رسید که با فشار این کشورها بخصوص اتحادیه کشورهای آفریقایی، سفر اوباما، برای آمدن به کوبا سازماندهی شد. ناگفته نیست در این میان واتیکان به واسطه گری مستقیم پاپ با مباحثات و مذاکرات محرمانه بیش از چند سال میانجی امریکای شمالی و کوبا بوده و نقش بسزایی را برای سفر اوباما به کوبا بازی میکند. اوباما هم به این موضوع و توصیه واتیکان و فشارهای کشورهای مختلف دنیا و برای اینکه هرچه بیشتراز ایزوله شدن ایالات متحده امریکا جلوگیری کند، گوش داده و   به همین خاطر روز ۲۱ ماه مارس ۲۰۱۶ وارد هاوانا خواهد شد .

تدارک وسیعی برای دیداراوباما در حال جریان است. در ماه دسامبر سال گذشته ودر ژانویه امسال بارنده گی شدیدی که خیلی غیرمنتظره و بی سابقه بود، موجب ایجاد سیل درخیلی از مناطق هاوانا شد و بخصوص مناطق و ناحیه ماله کن (Malecón) که ساحل دریایی هاوانا میباشد وبیش از ۲۰ کیلومترطول دارد، زیر آب قرار گرفت. این طوفان وسیل که چندین روزادامه داشت، تدارکات برای زمان ورود اوباما را به کندی کشانده. وقت زیادی برای آمدن وی نمانده است، چرا که در هر صورت تاریخ آمدن رئیس جمهور امریکا از مدتها قبل تعیین شده و میبایستی سر موعد، تمامی سازماندهی و تدارکات به پایان برسد. بعد از پایان سیل، اقدامات وسیعی برای بازسازی آغاز گشت. تمامی خیابانهای ساحلی هاوانا مورد تعمیر، تکمیل و نوسازی قرار گرفته. هفته هاست که صدها معمار، کارگر و نقاش و تعمیرکارساختمانی، آسفالتچی و غیره مشغول تزئین وتعمیر و سر و سامان دادن به هاوانا هستند. هاوانا بیشتر از پیش زیباتر شده. نیروهای کار، بی وقفه، حتی در شیفت شبها هم مشغول کارند. تعمیرکاران و تمامی نیروهای کار که مشغول جنب و جوش و تعمیر هستند، این تدارکات و سازماندهی را “عملیات اوباما ” مینامند. وقت کمه، چرا که او میآید. باید سر وقت همه چیز تمام شود.

اوباما همچون رئیس جمهورهای دیگر امریکا در دیدار از کشورها، کاری که  انجام میدهد، این است که او هم همچون بقیه، دست به سخنرانی در هاوانا بزند واجازه دارد سخنرانیش را انجام دهد. عده ای میآیند که به سخنرانیش گوش دهند. برای کوبا هیچ مشکلی نیست که وی در ملاء عام سخنرانیش را انجام دهد. برعکس برای امریکای شمالی مشکل است و قابل قبول نیست که یک رئیس جمهور کوبا در ملاء عام در امریکا در حضار مردم به سخنرانی بپردازد. او میتواند در کوبا در بارۀ هر چه دلش خواست، صحبت کند.

بعد از ۸۲ سال این اولین بار است که یک رئیس جمهورامریکا از کوبا دیدن میکند. به همراه وی یک اکیپ معروف باشگاههای بیس بال امریکا هم برای مسابقه با معروفترین تیم بیس بال کوبا وارد هاوانا خواهد شد که در ۲۵ مارس درمیدان معروف سرو (Cerro) مسابقه ای را انجام خواهد داد. کنسرت و موسیقی هم این سفر اوباما را همراهی خواهد کرد. بیهوده نیست که آخر ماه مارس گروه  (Rolling Stone ) هم کنسرتی را در بزرگترین استادیوم ورزشی هاوانا برگزار خواهد کرد.

نظرات انعکاس یافته در کوبا که در بارۀ این سفر از مردم می شنوم:

“ما خوشحالیم که اوباما میآید. ما علاقه داریم با امریکا پیمانهای سیاسی و معاملات اقتصادی داشته باشیم. ما میتوانیم نیکل، روم- مشروبات کوبایی-، سیگار، امکانات توریستی، تجربیات و محصولات پزشکی، نیروها و پرسنل آموزشی، کارشناس و کاردانهای متخصص تکنیکی به امریکا عرضه کنیم. در مقابل احتیاج به خیلی چیزها داریم. ماشین آلات، محصولات وتکنیک کشاورزی، قطعات یدکی، موارد مورد نیاز ما هست. این وسائل همیشه برای ما بسیار گران تمام میشود، چرا که بخاطر محاصره امریکا، دهها سال است که مجبوریم این وسائل را از کشورهای سوم تهیه و وارد کنیم که چندین برابر قیمت جهانی برای ما تمام میشود.این برای ما بسیار دردآور وغیرقابل قبول است. این یک واقعییت است که محاصرۀ اقتصادی ایالات متحده بر علیه ما یک نوع پایمال کردن حقوق بشر است. منطقۀ گوانتانامو(Guantanamo) هنوز تحت اشغال امریکاست. ما خلیج گوانتانامو را میخواهیم پس بگیریم. بیش از ۱۱۴ سال است که گوانتانامو تحت اشغال امریکاست. در واقع، آمدن اوباما، فقط یک دیداراست. با امریکا ما یک راه طولانی و دراز، پیش روی خود داریم! مهم این است که ما و فیدل هوشیارانه هیچگاه قصد تحریک امریکا را نداشته ایم! شما دیده اید که تاکنون و تا به امروز، ما یکبار هم شده، پرچم امریکا را بسوزانیم! اما یک قدم از حقوق خود، عقب نشینی نخواهیم کرد! ما هیچ توهمی نداریم که حال همه چیز روبراه میشه وهمه چیز روال بهتر شدن را پیش خواهد برد و فردا محاصره اقتصادی برداشته خواهد شد. برای ما بسیار خوشایند و موجب شادی بخش بود که درچند ماه پیش در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۵ پنج نفر(” Los Cincos”) کوبایی که بیش از۱۷ سال در زندانهای امریکا به حبس ابد و حبسهای غیرانسانی انفرادی، به نادرستی به اتهام جاسوسی در امریکا دستگیر شده بودند، آزاد شدند و به کوبا برگشتند.آزادی این پنج نفر، یک پیروزی برای ما بود. دیدار اوباما یک موفقیت بسیار کوچک دیگری ست که صورت می گیرد و ازاینکه ما هیچ توهمی وخوش بینی به این مسئله نداریم، روشن است، اما با قدمهای آگاهانه به مذاکراتمان ادامه خواهیم داد و شاید سال ۲۰۱۷ ، با گفتگوهای واقعی و روشن، بتوان در بارۀ پایان محاصرۀ اقتصادی به صحبت نشست.”

” کسی که مبارزه میکند، میتواند به پیروزی برسد، اما کسی که دست به مبارزه نزند، از قبل شکست خورده است.”  برتولت برشت

خسرو اسدیان  هاوانا، مارس ۲۰۱۶

*حرکت ۲۶ جولای ۱۹۵۳، مونکادا ( Moncada, 26.Julio.1953 ) : در ۲۶ جولای ۱۹۵۳، شش سال قبل از انقلاب کوبا، فیدل کاسترو بهمراه برادرش رائول و بیش از صد نفراز انقلابیون مسلح زن ومرد به مونکادا، دومین پادگان بزرگ کوبا در شرق این کشوردر نزدیکی شهر سانتیاگو حمله کردند. این حمله به نافرجام رسید و دهها نفرازانقلابیون جان خود را از دست دادند . فیدل کاسترو و رائول به همراه چهل نفردیگراز مبارزین دستگیر و به زندان در جزیرۀ  (Isla de la Juventud) محکوم شدند. حمله به پادگان مونکادا، حرکت انقلابی بود بر علیه دیکتاتوری ژنرال باتیستا و برعلیه فقر،فحشا وتباهی و رشوه خواری، تعقیب و شکنجه حکومت دست نشانده امریکای شمالی، که در سال ۱۹۵۲ با یک کودتای نظامی خود را به کرسی نشاند !

امروزدر کوبا، آغاز انقلاب ۱۹۵۹ میلادی را به تاریخ ۲۶ جولای ۱۹۵۳ متعلق می بینند، چرا که کوبایی ها معتقدند، برای اولین بار یک نیروی انقلابی ومسلح توانست جزیرۀ ثبات باتیستا را بلرزه درآورد وشروع انقلاب از آن زمان پایه گرفته است!

در تکمیل این مقاله که هم اکنون آنرا مینویسم، به این موضوع اشاره کنم که درنوامبر۲۰۱۶ یعنی هشت ماه بعد از ورود اوباما به کوبا، ترامپ رهبریت امپریالیستها را در امریکا بدست گرفت وامروز می بینیم که محاصرۀ اقتصادی و فشارهای سیاسی امریکا بهمراه همپیمانان امپریالیستی خود، روزبروزبرعلیه کوبا افزایش یافته است و ترامپ پیمانهای کم و بیشی را که اوباما در سفر مارس ۲۰۱۶ در موارد وضع ویزاهای دو طرفه، پیمانهای معاملات بانکی و رد وبدل ارز، همکاریهای هنری، ورزشی، آموزشی و… را که با کوبا بسته بود، تماما یکجانبه نقض کرد و جنگ اقتصادی- سیاسی وسیع وبیرحمانه ای را نزدیک ۴ سال است که وی بر علیه کوبا به پیش می برد! در اینجا مورد اشاره است که در معاملات وگفتگوها با ایالات متحده امریکا، همانطور که در گزارش ” عملیات اوباما ” آمده است، از سیاستمداران کوبایی گرفته تا مردم کوچه و بازار،همه به این مسئله اذهان دارند که ” هروقت احترام به حق تعیین سرنوشتمان را داشته باشند و ضوابط دوگانه را بپذیرند، با آنها گفتگو خواهیم کرد. ما توهمی به سیاستها و تاکتیکهای امریکا نداریم ، چرا که اینها حتی در زمان حکومت دمکراتها به ریاست جمهوری کندی، حمله نظامی به کوبا را از طریق خلیج خوکها سازماندهی دادند که با مقاومت وسیع مردم ما، به رهبری فیدل به شکست کشانده شد.”

ناگفته نیست که جنگ ویتنام هم در زمان کندی پیش برده شد!  تأکید این موضوع در اینجا جایز است که با تمامی حیله ها، حملات وتهمت های رنگارنگ و محاصره اقتصادی روزافزون امپریالیسم امریکا برای به گرسنه کشاندن توده های مردم کوبا، دکترین امپریالیسم نتوانسته است به هدف خود درجهت از بین بردن مناسبات سوسیالیستی که در کوبا هست، حتی ذره ای موفقیت کسب کند و مقاومت توده ها را بنفع خود درهم شکند. تا بامروز نیز،این امپریالیسم به خود اجازه نداده است جنگ دوباره ای را چون خلیج خوکها بر علیه انقلاب سرخ این کشور از سر گیرد وسازماندهی کند. هر چند بنابه ماهیت امپریالیست، بعید نیست که هرآن وهر زمان، امپریالیسم به بهانه های گوناگون توطئه های جدیدی را سر هم کند و دست به ماجراجویی نوی بزند! در مقابل این همه ناامنی، کوبا همیشه آگاهی وآماده گی خود را نشان داده است! همچنین همبستگی بین المللی در دنیا برای کوبا، یکی از راه های تقویت حق تعیین سرنوشت خلق کوبا وانقلاب این کشور میباشد!

” ما سوسیالیسم را انتخاب کرده ایم برای اینکه یک سیستم منصفانه و انسانی ست! ”       فیدل کاسترو  ۱۹۹۱

خسرو اسدیان     ۹ ماه مه ۲۰۲۰

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Translate »