سایت فدائی، ارگان رسمی سازمان اتحاد فدائیان کمونیست
۲۵۰ میلیون کارگر و کشاورز در خیابانهای هند؛ اعتصاب میلیونی زحمتکشان هند علیه سرمایهداری
روز چهارشنبه، ۹ ژوئیه ۲۰۲۵، هند شاهد یکی دیگر از گستردهترین و بیسابقهترین اعتصابات عمومی در تاریخ معاصر خود بود؛ اعتصابی که بنا به گزارش منابع مستقل، بیش از ۲۵۰ میلیون کارگر، کشاورز، دانشجو، زن، و کارکنان بخشهای مختلف در آن مشارکت داشتند. این اعتصاب، به دعوت اتحادیههای مرکزی کارگری و ائتلافهای کشاورزان و در اعتراض به سیاستهای ضدمردمی دولت راستگرای ناسیونالیست نارندرا مودی برگزار شد.
در حالیکه دولت هند با افتخار از «اقتصاد در حال رشد» سخن میگوید و از نزدیکیهایش با قدرتهایی چون آمریکا دفاع میکند، میلیونها کارگر و کشاورز فقیر در سراسر کشور، همزمان با ریاضتکشی اقتصادی و حذف حقوق اساسیشان، به خیابانها آمدند تا فریاد زنند: ما فراموششدگان نیستیم!
ریشههای اعتراض
اصلیترین محور اعتراضها، چهار کد کارگری جدیدی است که در سال ۲۰۲۰ توسط دولت مودی تصویب شد. این کدها که با شعار «سادهسازی قوانین کار» معرفی شدند، در واقع بسیاری از حقوق بنیادین کارگران مانند چانهزنی جمعی، امنیت شغلی، و حق اعتصاب را تضعیف کردهاند.
در کنار آن، کشاورزان که بخش عظیمی از نیروی کار هند را تشکیل میدهند، خواستار قیمت تضمینی قانونی برای محصولاتشان، لغو بدهیها، پایان دادن به مصادره اجباری زمینها و اشتغال پایدار شدند. این خواستهها بازتاب سالها مبارزهی کشاورزان فقیر در برابر سیاستهای نئولیبرالی هستند که زمینها را به کام شرکتهای بزرگ کشیده و روستاها را تهی کردهاند.
اعتصابی سراسری: از پالایشگاه کوچی تا خیابانهای کلکته
اعتراضها در سرتاسر کشور گسترش یافت؛ از پالایشگاه کوچی در کرالا تا میادین بزرگ دهلی، از راهآهنهای ایالت بیهار تا خیابانهای شلوغ بنگال غربی. در برخی مناطق، کارگران با وجود ممنوعیتهای قضایی، در اعتصاب شرکت کردند. کارخانهها تعطیل شدند، خیابانها بسته شد، و بنادر و فرودگاهها از فعالیت بازماندند.
ایالاتی چون کرالا، تریپورا، بیهار و جارکند شاهد تعطیلی کامل فعالیتهای اقتصادی بودند. حضور فعال زنان، دانشجویان، معلمان، روزنامهنگاران و کارکنان فناوری اطلاعات نیز نشان از همبستگی گستردهی طبقاتی داشت.
پیام روشن به دولت: فریب توسعه دیگر جواب نمیدهد
در راهپیمایی مرکزی در دهلی، تاپان سن، دبیرکل اتحادیه CITU و عضو دفتر سیاسی حزب کمونیست هند (مارکسیست)، گفت:
«این اعتصاب بزرگترین دروغهای دولت مودی درباره شکوفایی اقتصادی را افشا کرد. میلیاردها روپیه سرمایه در جیب شرکتهای بزرگ میرود، در حالیکه اکثریت کارگران برای حفظ نان شب خود در خیابانها فریاد میزنند.»
او تأکید کرد که فقر، بیکاری و ناامنی شغلی در دوران حکمرانی مودی تشدید شدهاند، و اعتصاب ۹ ژوئیه نه یک رویداد مقطعی، بلکه نشانهی آغاز یک خیزش اجتماعی بزرگتر است.
آمرجیت کائور، دبیرکل اتحادیه AITUC نیز گفت که دولت با استفاده از اتحادیههای دستنشانده، تلاش کرد اعتصاب را «غیرقانونی» جلوه دهد، اما اتحاد کارگران واقعی، این نقشه را نقش بر آب کرد. او هشدار داد:
«تا زمانیکه این چهار قانون ضدمردمی لغو نشوند، اعتصابها ادامه خواهند داشت—و هر بار گستردهتر و رادیکالتر.»
اعتراضکنندگان همچنین با صدای بلند مخالفت خود را با توافق تجاری در حال مذاکره میان هند و ایالات متحده اعلام کردند. آنان تأکید کردند چنین توافقهایی نه به نفع کارگران و کشاورزان، بلکه برای سود شرکتهای چندملیتی است. در شرایطی که دهها میلیون نفر با تورم، بیکاری و استثمار دستوپنجه نرم میکنند، چنین معاهداتی عملاً سلب حاکمیت اقتصادی و نابودی استقلال طبقاتی است.
اعتصاب سراسری ۹ ژوئیه ۲۰۲۵، نهفقط از نظر کمّی با مشارکت حدود ۲۵۰ میلیون نفر، بلکه از نظر کیفی نیز رویدادی بیسابقه در تاریخ معاصر هند است. گسترهی اعتصاب، که از بنادر و پالایشگاهها تا راهآهن، مدارس و مراکز فناوری اطلاعات را دربر میگرفت، بیانگر آن است که نارضایتی اجتماعی دیگر صرفاً به اقشار خاصی محدود نیست، بلکه به طیف گستردهای از طبقات فرودست و زحمتکش تسری یافته است.
این اعتصاب بیش از آنکه یک واکنش مقطعی به مجموعهای از قوانین خاص باشد، بازتابی از انباشت بحرانهایی است که طی سالهای اخیر بر دوش نیروی کار هند سنگینی کرده است؛ از حذف حمایتهای قانونی گرفته تا گسترش قراردادهای موقت، از خصوصیسازی زیرساختها تا سیاستهای کشاورزی که کشاورزان کوچک را به مرز ورشکستگی کشاندهاند.
در این میان، نکته قابل توجه، شکلگیری همپوشانی واقعی میان خواستهای کارگران، کشاورزان، زنان، دانشجویان و اتحادیههای حرفهای است. این همزمانیِ مطالبات و همافزایی نیروها نشان میدهد که پایههای یک انسجام اجتماعی گسترده علیه سیاستهای نولیبرالی در حال شکلگیری است؛ انسجامی که در صحنهی خیابان و بر محور مطالبات عینی و ملموس شکل میگیرد.
تجربهی اعتصابات کارگران هند یک بار دیگر به ما یادآوری میکند که سیاست خیابانی، کنش جمعی و نهادهای مستقل کارگری همچنان از معدود ابزارهای مؤثر برای چانهزنی و دفاع از زندگی اکثریت مردماند.
صدای فدائی