سایت فدائی، ارگان رسمی سازمان اتحاد فدائیان کمونیست
ترامپ کوبا را هم «تهدیدی برای امنیت ملی» اعلام کرد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با صدور فرمانی وضعیت اضطراری ملی در رابطه با کوبا اعلام کرد و تمام کشورهایی را که به این جزیره کارائیب نفت برسانند، به اعمال تعرفههای تنبیهی تهدید کرد.
روز پنجشنبه، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، طی یک فرمان اجرایی وضعیت اضطراری ملی اعلام کرد و دولت کوبا را «تهدیدی فوقالعاده» برای امنیت ملی ایالات متحده خواند. این حکم مقرر میدارد که آمریکا از این پس میتواند بر کالاهای کشورهایی که بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم به کوبا نفت صادر میکنند، تعرفههای تنبیهی اعمال کند.
این دستور تازهترین اقدام در کارزار واشنگتن علیه هاوانا است و در پی ربودن نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، توسط نیروهای نظامی آمریکا در اوایل ژانویه صورت میگیرد که برخلاف حقوق بینالملل بود. از آن زمان، آمریکا عملاً کنترل بخش نفت ونزوئلا را در دست دارد. چند روز بعد، ترامپ اعلام کرده بود که تمام صادرات نفت به کوبا را متوقف خواهد کرد.
کوبا بهعنوان پایگاه «بازیگران متخاصم»
در این فرمان اجرایی، ترامپ دولت کوبا را متهم میکند که با «شماری از کشورهای متخاصم، گروههای تروریستی فراملی و بازیگران بدخواه» متحد شده و از آنها حمایت میکند. این حکم بهطور مشخص از روسیه، چین، ایران و همچنین سازمانهای حماس و حزبالله نام میبرد.
در این دستور آمده است: «ایالات متحده هیچگونه تحملی نسبت به تخلفات رژیم کمونیستی کوبا ندارد.» ترامپ اظهار داشت که آمریکا این رژیم را «پاسخگو خواهد کرد» و همزمان از «تلاشهای مردم کوبا برای دستیابی به جامعهای آزاد و دموکراتیک» حمایت میکند.
مکانیسم تعرفههای تنبیهی
برای مقابله با وضعیت اضطراری اعلامشده، این فرمان اجرایی به دولت آمریکا اختیار میدهد تا بر کالاهای هر کشوری که نفت کوبا را تأمین میکند، تعرفههای ویژه اعمال کند.
وزارت بازرگانی موظف است تعیین کند که آیا کشوری بهطور مستقیم یا غیرمستقیم به کوبا نفت میرساند یا خیر. سپس وزارت امور خارجه با هماهنگی وزارتخانههای خزانهداری، امنیت داخلی، بازرگانی و همچنین نماینده تجاری آمریکا تصمیم میگیرد که آیا تعرفههای تنبیهی اعمال شود و میزان آن چقدر باشد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، مأمور شده است تا بر وضعیت نظارت کند و به کنگره گزارش دهد. وزارت بازرگانی نیز باید همچنان رصد کند که کدام کشورها به کوبا نفت میرسانند.
این دستور همچنین پیشبینی میکند که اگر کشورهای آسیبدیده دست به اقدامات تلافیجویانه علیه آمریکا بزنند، یا اگر این جزیره ده میلیون نفری «گامهای مهمی» برای کاهش «تهدید» علیه امنیت آمریکا بردارد، ترامپ میتواند این حکم را تعدیل کند.
کوبا از «اقدام تجاوزکارانه وحشیانه» سخن میگوید
برونو رودریگز پاریلا، وزیر امور خارجه کوبا، بلافاصله به دستور ترامپ واکنش نشان داد. او اقدام آمریکا را یک «اقدام تجاوزکارانه وحشیانه» توصیف کرد که مبتنی بر «لیست بلندی از دروغها» است تا کوبا را تهدیدی جلوه دهد که در واقعیت چنین نیست.
رودریگز در شبکههای اجتماعی اعلام کرد: «هر روز شواهد تازهای به دست میآید که نشان میدهد تنها تهدید برای صلح، امنیت و ثبات در منطقه، نفوذ بدخواهانهای است که دولت آمریکا بر ملتها و مردمان قاره آمریکا اعمال میکند.»
این وزیر محکوم کرد که آمریکا به «اخاذی و اجبار» متوسل میشود تا دیگر کشورها را به مشارکت در «سیاست محاصره علیه کوبا که در سطح جهانی محکوم شده است» وادار کند. در صورت امتناع، آنها را به اعمال «تعرفههای خودسرانه و سوءاستفادهگرایانه که ناقض تمام قوانین تجارت آزاد است»، تهدید میکنند.
رودریگز گفت: «ما در برابر افکار عمومی جهان، این اقدام وحشیانه تجاوز علیه کوبا و مردم آن را محکوم میکنیم؛ مردمی که بیش از ۶۵ سال در معرض طولانیترین و بیرحمانهترین محاصره اقتصادی هستند که تاکنون علیه یک ملت اعمال شده است.»
آمریکا در سال ۱۹۶۱ یک محاصره اقتصادی علیه این جزیره که تحت حکومت سوسیالیستی اداره میشود، وضع کرد. این محاصره، به جز دورههای کوتاهی از کاهش تنش در زمان کارتر و اوباما، از آن زمان تاکنون همواره تشدید شده است.
هدف تحریمهای آمریکا از آن زمان تاکنون ایجاد «سختی» و «ناامیدی» در میان مردم کوبا و «محروم کردن کوبا از پول و کالا به منظور کاهش دستمزدهای نقدی و واقعی، [و] ایجاد گرسنگی، استیصال و سرنگونی دولت» بوده است، همانطور که در یک سند دولتی اکنون از طبقهبندی خارجشده از دوران دولت آیزنهاور آمده است.
فشار بر مکزیک
این اقدام چند روز پس از آن صورت میگیرد که مکزیک توقف صادرات نفت به کوبا را تأیید کرد. اگرچه کلودیا شینبائوم، رئیسجمهور مکزیک، بر حمایت خود از کوبا تأکید کرد و اظهار داشت که توقف صادرات یک «تصمیم حاکمیتی» بوده است، اما همزمان گزارشهایی مبنی بر رویت پهپادهای نظامی آمریکا در سواحل یوکاتان منتشر شد که حاکی از فشار دولت ترامپ است.
طبق گزارش فایننشال تایمز، مکزیک اخیراً ۴۴ درصد از واردات نفت کوبا و ونزوئلا ۳۴ درصد آن را تأمین میکردند. حدود ده درصد از روسیه و مقادیر کمتری از الجزایر تأمین میشود. ونزوئلا پس از ربوده شدن مادورو صادرات را متوقف کرده بود. صادرات نفت از ونزوئلا در سال ۲۰۲۴ به میزان ۶۳ درصد کاهش یافته بود.
کوبا چندین سال است که از یک بحران شدید اقتصادی و انرژی رنج میبرد که به دلیل سقوط گردشگری در دوران کرونا و تحریمهای جدید دوره اول ریاستجمهوری ترامپ، تشدید و پایدار شده است.
ترامپ پیش از این چندین بار کوبا را تهدید کرده بود. در اوایل این ماه، او اعلام کرد که رهبری کوبا باید «پیش از آنکه خیلی دیر شود، معامله کند»، بدون آنکه نوع معامله یا عواقب آن را مشخص کند. این هفته او گفت که کوبا «خیلی زود شکست خواهد خورد»، چرا که دیگر نه نفت ونزوئلا و نه درآمدی به هاوانا میرسد.
طبق گزارشی از وال استریت ژورنال، آمریکا قصد دارد همین امسال در کوبا «تغییر رژیم» انجام دهد. به همین دلیل، سرویسهای اطلاعاتی آمریکا فعالانه به دنبال حامیانی در محافل دولتی کوبا هستند. همچنین مجله پولیتیکو گزارش داد که واشنگتن در گامی دیگر برای تشدید تنش، بهطور علنی درباره یک محاصره دریایی نظامی فکر میکند. چنین محاصرهای آخرین بار در سال ۱۹۶۲ توسط دولت کندی در جریان بحران موشکی کوبا اعمال شده بود.
سرویس تحلیل اقتصادی کپلر برآورد میکند که ذخایر نفتی کوبا در شرایط فعلی تنها برای ۱۵ تا ۲۰ روز کافی است. در صورت نرسیدن محمولههای جدید، اقدامات سهمیهبندی شدید و یک فاجعه انسانی در انتظار خواهد بود.