فهرست

ئەى ، ئەى وڵات ، بە سەر هاتى تۆ چیە ؟

منداڵانى سەرشەقام و ڕاپۆرتێک لە بارەى ئەوان
ئەمانە روڵەکانى کرێکاران و زەحمەتکێشانن کە بە هۆى هەژارى مادى بنەماڵەکانیان وازیان لە خوێندن هێناوە . لە شەقامەکان و پێادەرەوەکان بە کۆمەلڕ ڕاوەستاون و هەر کام لەوان بە شێوەێک خەریکى کار کردنن . هێندێک لەوان بە پارانەوە بە دواى ئەوکەسانن کە هیچ سەرنجێک بەوان نادەن و خوازیارى ئەون کە لە زۆرتر بوونى رزق و روزى ئەوان بەشدار بین . هێندێکىتر لەوان تایبەتمەندێکى دیکەیان هەیە و بە هیچ شێوەێک حازر نین غروریان بشکآ و تا ئەو جێگایە کە بۆیان بکرآ ناهێڵن کەسێک شەخسیەتى ئەوان ورد بکات . لە سەر شەقەماکان و پێادەرەوەکان زۆرن و بۆ دیتینیان پیویست نیە زەحمەتى زۆر بە خۆمان بدەین و بۆ هەر شوێنیک کە بروانین نموونەکانى ئەوان زۆر دەبینین .
بەڵى ؛ منداڵانى سەر شەقامەکان ، منداڵانێک کە دەبآ باشترین ساتەکانى ژیانیان لە جێگا و شوێنێکى پاک و بآ هەراوهوریا لە گەل هاوتەمەنەکانى خۆیان بە سەر ببەن ، بەڵام بەشى ئەوان لە پێشکەوتنى کۆمەڵگاى سەرمایەدارى ئەمەیە کە بە شەو و رۆژ دا خۆێان لە سەر شەقامەکان سەرقاڵى ئەو کارە بێهۆدانە بکەن تاکو بتوانن بەم شێوەیە زکى خۆ و بنەماڵەکانیان تێر بکەن .
هەزاران منداڵى سەر شەقامەکان ، بە بآ هیچ جۆرە سەرپەناێک و لە گەماروى تاقمەکانى قاچاقى موخەدیرات و ئیتر نالەباریەکانى کۆمەڵایەتى بە بآ ئەوەى کە هیچ ئاسۆێکى روون بۆیان چاوەڕوان بکرآ ، بە ترس و دڵەڕاوکە شەو دەگەێننە رۆژ و رۆِژیش بە کارەکانى تاقەت پڕۆکێن ، ئەو کارانەى کە لێدان و جنیو و سووکایەتى تەنیا حەق دەسیەتى دەگەێنینە شەو .
ئەو منداڵانەى کە دەبۆایە وەک داهاتوو سازانى دوا ڕۆژى کۆمەڵگا خەریکى خوێندن بن ، بە هۆى هەژارى و نەدارى بآ سنوورى بنەماڵەکانێان لە مالڕ ڕا کردوون و کەوتوونەتە داوى ئەو گورگانەى کە سەر بەستانە و بە ئیجازەى ئۆرگانەکانى پەێوەندیدارى حکومى ئەم منداڵانە بۆ ڕابواردنى جینسى بۆ وڵاتانى قەراخى کەنداوى فارس دەنێرن و یان بەشێک لە ئەندامى لەشى ئەوان بۆ ئیستفادەى سەرمایەداران دەفرۆشن .
تا ئەو کاتەى کە سیستەمى سەدەکانى ناوەراستى کۆمارى ئیلامى ئێران بە سەر چارە نووسى کرێکاران و زەحمەتکێشان و منداڵانى ئەوان سێبەرى نگریسى خۆى داخستووە ، ئەوان نەتەنیا لە دابین بوونى لانى کەمى ژیان و گوزەرانى سەرەتائى بآ بەشن ، بەڵکو هەر ڕۆژێک کە تێپەر دەبآ ئەم وەزعە نالە بارە پەرە دەستێنى و ژیانى ئەوان خراپ و خراپتر دەبآ .
بەم کورتە روونکردنەوەیە ، سەرنجى خوێنەرانى گۆڤارى رێگاى گەل بە خوێندنى ڕاپورتێک لە ناو خۆى وڵات کە بۆ رێکخراو هاتووە ، ڕادەکێشین .
راپورتێک لە ناوخۆى وڵات
ئەمڕۆکە ڕۆژێک نیە کە لە هەر کۆڵان و گەرەکێک و لە هەر شەقام و چوار رێانێک تێپەر ببین و لە گەڵ یەکێک لە نالەباریەکانى رێژیمى سەرمایەدارى و دیکتاتۆرى حاکیم بە سەر وڵاتەکەمان وەک منداڵانى سەر شەقامەکان ، موعتادەکان ، ژنانى سەر شەقامەکان ، کچانى ڕاکردوو لە مالڕ ، کورانى ڕاکردوو و بێکاران و هەروەها بێکارانى نهێنى رووبەروو نەبین . تەنانەت لە شەوانى ساردى زستان چ زۆر بآ خانووێک کە خوێان بە نرخى هەبوونى سەرپەناێک تەنیا بۆ شەوێک دەفرۆشن و لەش فرۆشى دەکەن . چ زۆر موعتادێک کە لە شەقامەکان بە دەنگى کزەوە لە بن گوآ رێبواران دەڵێن ، ئاغا هەر چىتان بیهەوآ هەمانە ، ۱۳ سالڕ بەرەو سەرەوە هەتا بیستوومە کە هێندێک لە کچان و ژنانى لاو بۆ وەدەس هێنانى پاروێک نان و تریاک لەشى خۆیان دەفرۆشن . کام وێژدانێکى ئینسانى هەیە کە ئەم هەموو نکبەت بە چاوى خۆى ببێنى و یان ببیسآ و ئەو کات بتوانآ بە بیانووى ئەمەى کە خەبات هێشتا هەزێنەێکى قورسى هەڵدەگرآ یان ئەمەى کە ئێمە نرخى خەباتمان داوە ، شەو بە ئاسوودەیى بکاتە بەیانى .
لە کوآ دایە ئەو سەوڵە ڕاوەستاوەى خسرەو کە بە دیتنى کەسێک کە لە ناو موقەبا لە شەقامى ناسر خسرەو دەخەوآ هاوارى خۆى بەرز بکاتەوە ، لە کوآ دایە هاورآ دایک تاکو دیسان ئەحمە دێک بە خەڵک پێشکەش بکات کە ئاسوودەیى خۆى لە حاڵێکدا خەڵک برسین تەحموولڕ نەکات .
توآ گوێرەکە لە پاشماوەى پیسایى هەر ئەم خەڵکە دەخوى و دیسان شانازى بەوە بکەى کە من تێرم ، ئەگەر خەڵک برسیەتى بە من چ پەێوەندێکى هەیە ؟
هاورێان دەزانم کە ڕۆژێک لە ڕۆژان هەموو ئەو کەسانەى چ لە ناوخۆ و چ لە دەرەوەى وڵات بە بیانووەکانى جۆراو جۆر ، چ لە ناوخۆ بە بیانووى هەزینەى قورس و ڕۆژانە و هیستد … و چ لە دەرەوە بە خێرو بەرەکەتى وڵاتانى ڕۆژ ئاوایى خەرێکى ژیانى ڕۆژانەى خۆیانن ، ڕۆژێک لە دادگاى وێژدانیان خۆیان دادگایى دەکەن .
بەم مەبەستە قسەى خۆم لە حەسەن دەس پآ دەکەم ، منداڵێک کە تەمەنى منداڵى خۆى بە جێگاى هەڵاتن لە گەلڕ هاو تەمەنەکانى بە دواى توپ کە لە وشەى قوتابخانە لە کاتى ڕا کردنن ، هاو پێى رێبوارانى شەقام تاکو لە وانەیە بە دوکولڕ کردنى ئەسفەند لە قوتى کۆمپوت کە ئەوى لە بنەوە کون کردووە و یان بە چەور زمانى بتوانآ لە وان تمەنێک وەرگرآ . کە دەگەمە ئەو لە پال دەستى ڕادەوەستم و پاش سڵاو کردن ناوى لێ دەپرسم ، دەڵێ حەسەن ناومە ئاغا .
دەپرسم تەمەنت چەندە ؟
دەڵێ هەفت سالڕ .
دەچیتە قوتابخانە ؟
نە قوتانخانە کەمان داخستوون .
چ کەسێک قوتابخانەکەتیان داخستوون ؟
مالیک ئاغا ، بڕیارى چۆلڕ کردنى وەر گرتبوو و قوتابخانەکەى داخست .
بۆ چى نەرۆیشتیتە قوتانخانێکىتر ؟
رێگاکەى دوور بوو بۆیە قوتابخانەێکیش لە نزیکى ئێمە نەبوو کە بخوێنین . چەند براو خوشکین ؟
سآ برا و سآ خوشک . هەمووتان کار دەکەین ؟
نە ئاغا ، یەکێک لە خوشکەکانم نەخۆشە و ناتوانى کار بکات ز ئەدى ئەوانەىتر ؟ بەڵێ ، کار دەکەن . باوکت چى ؟ ئەویش کار دەکات ؟
ئەویش کار دەکات بەڵام ئەگەر بۆى کار بێت . کرێکارە و دەچێتە مەیدانى کار . رۆژێک کار هەیە و رۆژێک کار نیە ، بەڵام ئەو ڕۆژەیش کە کار نیە لە مەیدان ڕادەوەستى تاکو بۆى کار پەیدا بێت .
چ لە پوولەکەت ( پارەکەت ) دەکەى ؟
دەکەمەى سآ بەش ، بەشێک بۆ خەرجى مالڕ ، بەشێک بۆ خەرجى دەرمان و دوکتورى خوشکەکەم و بەشەکەىترى لە لاى دایکم وەک پاشکەوت دادەنێم تا بۆ ساڵێکى دیکە بتوانم بچمە قوتابخانە .
ئەمویست لە ئەو خودا حافزى بکەم کە خانمێکى تەمەن مام ناوەندى بە سەر و وەزعێکى رێک و پێک هاتە بۆ لاى ئێمە و گوتى ئاغا لە کەرەجەوە هاتوومەتە تاران بەو هیوایە کە لە مالێک دا کارى ناو ماڵان بکەم ، بەڵام لە بەرەبەیانى تاکو ئەم کاتە دا هەموو کۆڵان و گەرەکەکان ژێر پآ ناوم و کەسێک کارى پآ نەداوم . مێردەکەم کرێکار بوو و ساڵى ڕابردوو مرد و سآ کچم هەیە ، ئێستا تەنانەت پوولى کرآ ماشین بۆ گەرانەوە بۆ کەرەجم پآ نیە ، ئەگەر بۆت دەکرآ پوولى کرآ ماشینەکەم بدەى .
دەم و چاوى سوور وەرگەرا ، دیار بوو کە یەکەمین جارە داواى پوول دەکات . لەوآ پرسیارم کرد کە لە بەر چى لەم هەموو رێبوارە منى هەڵبژاردە بوو ؟ گوتى بۆ ماوەى سەعاتێکە کە لە گۆشەێکى ڕاوەستاوم ، هەرچم کرد نەمتوانى بە کەسێک بلێم تا ئەوەى کە بینیم ئێوە لە گەلڕ ئەم کورە بە میهرەبانى قسەت دەکرد ، ئەمە بوو کە باشتر زانیم لە ئێوە داواى پوول بکەم . لە پێش چاوى من حەسەن دانیشت و لە سەر زەوى سى دانە پوولى ئاسنى بیست و پێنج تمەنى لە گیرفانى دەرهێنا و پاشان دە دانە لە پوولە ئاسنەکانى دایە ئەو ژنە . ژن وەرى نەدەگرت و دەیگوت ، نە تۆ لە من چارە ڕەشترى . من بە ئەو ژنە ئیشارەتێکم کرد کە وەرى گرێت و بە ئیشارەت تێم گەیاند کە من بۆ حەسەن قەرەبووى دەکەم . ژن لە حالێکدا فرمێسک لە چاوى وەرآ کەوت حەسەن ماچ کرد و پوولەکەى وەر گرت و ڕۆیشت .
من بە حەسەنم پێنج سەد تمەن دا ، حەسەن گوتى نە ئاغا ، ئەمهەوآ خێرەکەى هینى خۆم بێت . گوتم ، حەسەن گیان ، خێرەکەى هینى خۆتە ، من ئەمەم وەک خەڵاتى پیاوەتى بە تۆ داوە و خودا حافیزیم لێ کرد و دوور کەوتم .
لە ناو پاساژێک دا کورێکى بچووک پێنج ساڵان بە چەند بنیشتێک لە سەر زەوى دانیشتبوو و دەپارایەوە کە خەڵک بینیشتى لێ بکرن ، چووم بەرەولاى و پاش سڵاو کردن ناوى لێ پرسیم ، گوتى ، ئەمیر ، گوتم ئەمیر گیان تەمەنت چەندە ؟
بە قامکەکانى دەستێکى گوتى ، پێنج . باشە ئەمیر چەند برا و چەند خوشکت هەیە ؟
دوو برا و دوو خوشک . هەموویان کار دەکەن ؟
نە خوشکەکانم بچووکن . باوکت دەڵێ کار بکەن ؟ بەڵێ
خۆیشى کار دەکات ؟
بەڵێ ئاغا ، چەرخ ( ئارەبانەى ) هەیە و بار دەکیشآ .
بەستەێکى بنیشت لە ئەو دەکڕم ، کاتێک لێ دەپرسم چەند دەبآ ، دەڵێ شایانى نیە .
لە قەراخ شەقامەکە کچێکى دە یان دوانزە ساڵان ڕاوەستاوە و بەو ڕادەیە خۆى ڕازاندوتەوە کە ئەکرآ بە جێگاى بووکەکانى پشت شووشەى دوکانەکان تەماشاى بکەى .
ماشینێکى مودیل پراید لە حاڵێکدا دوو لاو سوارى ئەو بوون و دەنگى گورانى ناو ماشینەکەیان تاکو ئاخیر دەرەجە بە گوآ دەگەیشت ، لە پێش پێى کچەکە ڕاوەستان و منیش لە ناو ئەو دەنگە دەنگە تەنیا لە قسەى نێوان ئەوان سآ تمەن بە گوێم گەیشت .
ئەى ، ئەى وڵات ، بە سەر هاتى تۆ چیە ؟






پاسخ دهید

Your email address will not be published. Required fields are marked as *

*